कार्य तथा जिम्मेवारी

  • दूध तथा मासुको उत्पादन लागत घटाउने तथा उत्पादकत्व बढाउने कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने गराउने ।
  • उन्नत नश्लका गाई भैंसीहरु स्वदेशमा नै उत्पादन गर्न र क्रमशः आयात प्रतिश्थापन गर्न सरकारी तथा नीजि क्षेत्रमा श्रोतकेन्द्र स्थापना गर्नको लागि कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने र सो को तथ्याङ्क संकलन गरी अद्यावधिक गर्दै लैजाने ।
  • गाईभैंसीका उन्नत नश्ल विकास गर्न नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद तथा अन्य संस्थासँग मिलेर अनुसन्धान (Collaborative Research) गर्ने र प्रविधि हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने ।
  • देशभर छरिएर रहेका नीजिस्तरका गाईभैंसी पालक व्यवसायीहरुलाई संगठित गराउँदै लैजान गाईभैंसीपालन कार्यनीति बनाउने तथा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, गराउने ।
  • स्थानीय याक, नाक, चौंरी तथा गाईभैंसीपालन पेशामा संलग्न कृषकहरुको संस्थागत विकास गर्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने ।
  • विषयगत तालिम सञ्चालनमा विषय विशेषज्ञको रुपमा कृषकस्तरीय एवँ मध्यमस्तरीय प्राविधिक तालिम सञ्चालनमा सहयोग गर्ने ।
  • शहरी क्षेत्र र मुख्य मुख्य राजमार्गको आसपासमा गाईभैंसीपालन समूह मार्फत दूध उत्पादन कार्यक्रम सघन रुपमा सञ्चालन गराउने र सो कार्यक्रमको अनुगमन गर्ने ।
  • दूध उत्पादनको लागत घटाउने र सुख्खा मौशममा समेत दूध उत्पादनमा ह्रास आउन नदिने प्रविधि किसानहरुमा पु¥याउने व्यवस्था गर्ने गराउने र सो कार्यको अनुगमन गर्ने ।
  • किसानहरुलाई सफा दूध उत्पादन गर्न प्रचार प्रसार कार्यक्रम मार्फत जागरुक बनाउने ।
  • गाईभैंसीहरुको दूध उत्पादन क्षमताको अभिलेखीकरण कार्यक्रम किसानस्तरमा सञ्चालन गरी उच्च उत्पादनसील पशुहरुको छनौट गर्ने गराउने र सो कार्यक्रमको अनुगमन गर्ने ।
  • दूधको वजार विविधिकरणको लागि कृषकस्तरमा खुवा, पनिर, आदि उत्पादन तथा वजार व्यवस्थापन गर्न सहयोग  गर्ने गराउने र सो कार्यको अनुगमन गर्ने ।
  • राजमार्ग तथा शहरी क्षेत्रदेखि टाढा रहेका जिल्लाहरुका सदरमुकाम आसपासका क्षेत्रहरुलाई प्राथमिकता दिई  गाईभैंसी विकास सम्बन्धि विशेष कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने गराउने ।
  • उत्तरी भेगका चीज उत्पादन क्षेत्रहरुमा याक, नाक तथा चौरी संरक्षण तथा विकास कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्न प्राविधिक सेवा पु¥याउने ।
  • परम्परागत रुपमा तयार गर्ने गरेका दूग्ध पदार्थहरुको गुणस्तरमा वृद्धि गराउने कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सहयोग पु¥याउने र यस्ता कार्यक्रमहरुको अनुगमन गर्ने ।
  • उन्नत नश्लका दुधालु भैंसीहरु थाकेपछि मासुका लागि विक्रि हुने भैंसीहरुको पुनस्र्थापन गर्न कार्यक्रमहरु तर्जुमा गरी लागु गर्ने ।
  • गाई तथा भैंसीसंग सम्बन्धित जैविक विविधता संरक्षण र सम्वद्र्धन गर्ने गराउने तथा सो कार्यको अनुगमन गर्ने ।
  • गाईभैंसीपालन व्यवसायलाई अझै आधुनिक गराउँदै व्यवसायिकरणमा जोड दिने ।
  • व्यवसायिक गाईभैंसी फार्महरुको तथ्याङ्क सङ्कलन, विश्लेषण गरी अभिलेख अध्यावधिक गरी राख्ने ।
  • गाईभैंसीमा उन्नत पशु प्रजनन् सेवाको पहँुच पु¥याउने उद्देश्यले कृत्रिम गर्भाधानको सेवा नपुगेका जिल्लाहरुमा, उन्नत नश्लका साँढे तथा राँगाहरुको वितरण गर्ने ।
  • व्यवसायिक रुपमा गाईभैंसीपालन पेशामा लागेका कृषक तथा उद्यमीहरुको कार्यक्षमतामा सुधार ल्याउन तथा अनुभवको आदान प्रदानको लागि गोष्ठि, तालिम, भ्रमण, आदिको व्यवस्था गर्ने गराउने ।
  • गाईभैंसीपालन सम्बन्धि राष्ट्रिय नीति तथा कार्यक्रमहरुको तर्जुमा गर्ने ।
  • गाईभैंसीपालन व्यवसायका लागि प्राविधिक मापदण्डहरु (Technical parameters) तयार गरी सम्बन्धित सरोकारवालाहरुलाई उपलब्ध गराउने ।
  • जिल्लास्तरमा सञ्चालित गाईभैंसीपालन कार्यक्रमहरुको अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्ने ।
  • विषयगत प्राविधिक तथा आर्थिक नर्मसहरुको तयारी तथा समसामयिक सुधार गर्ने ।
  • गाईभैंसीसँग सम्बन्धित राष्ट्रिय मापदण्ड, गुणस्तर र सो सम्बन्धि सूचना प्रवाह गर्ने कार्यमा पशु उत्पादन निर्देशनालयलाई आवस्यक पर्ने सहयोग उपलब्ध गराउने ।
  • राष्ट्रियस्तरका संघ, संस्थाहरुसँग सम्पर्क एवँ समन्वय गरी गाईभैंसी व्यवसाय सम्बन्धि प्रविधिको हस्तान्तरण गर्ने ।
  • गाई, भैंसी, याक/चौंरी फार्महरुको साथै पकेट प्याकेज कार्यक्रमहरुको सुपरिवेक्षणमा समन्वय गर्ने ।
  • गुणस्तरीय मासु उत्पादनका लागि पाडापालन जस्ता कार्यक्रमहरुलाई प्राथमिकताका साथ अगाडी बढाई मासुको आपूर्तिमा सुधार ल्याउनुको साथै उत्पादनसील थारा भैंसीहरुलाई मासुको रुपमा प्रयोग हुनबाट जोगाउने कार्यमा समन्वय गर्ने ।
  • गाईभैंसीहरुको जैविक विविधताको संरक्षणका साथै यिनीहरुको प्रवद्र्धन गर्नको लागि कृषकहरुलाई सहुलियत, पुरस्कार, आदिको व्यवस्थाका साथै स्थानीय छनौटका तरिकाहरु प्रयोग गरी उत्पादन र उत्पादकत्वमा सुधार ल्याउने ।
  • गाई तथा भैंसीहरुमा जातीय सुधार कार्यक्रमहरुको सञ्चालन गरी वंशावलीमा आधारित क्षमताको सुधार तथा अभिलेखिकरण (Pedigree Performance Recording System, PPRS) का माध्यमद्धारा उत्कृष्ट राँगो तथा साँढेहरुको छनौट गरी कृत्रिम तथा प्राकृतिक प्रजनन्मा प्रयोग गराई विदेशबाट झिकाइने राँगो, साँढे तथा जमेको विर्यलाई क्रमशः प्रतिश्थापन गर्दै जाने ।
  • गाईभैंसीपालन व्यवसायलाई अझै उपयोगी तथा फलदायी बनाउनको लागि प्राविधिक प्रस्तावहरु तयार गरी माथिल्लो निकायहरुमा स्वीकृतिको लागि पेश गरी आवस्यक कार्यक्रम तथा वजेटको व्यवस्थाको लागि पहल गर्ने ।
  • डा. रेसमराज ज्ञावाली
    कार्यालय प्रमुख
    बासुदेव नाथ
    पशु विकास अधिकृत